Hemsireyiz.Biz : Türkiye'nin hemşirelik sitesi

80,281 hemşire olduk

şunda ARA

HEMŞİRELİKTE BAKIM 2. HAFTA** HOMEOSTAZİS **STRES VE ADAPTASYON

Son Mesajınız 24-09-2014, 11:29 pesimist430 tarafından gönderildi. 1 yanıt.
Mesajları Sırala: Önceki Sonraki

  •  05-11-2010, 11:45 204668

    HEMŞİRELİKTE BAKIM 2. HAFTA** HOMEOSTAZİS **STRES VE ADAPTASYON

    Normal 0 21 false false false TR X-NONE X-NONE /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Normal Tablo"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:"Times New Roman"; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}

    HEMŞİRELİK BAKIMI 2

    2. HAFTA 1. KONUSU

    * HOMEOSTAZİS

    *Organizma hücrelerinin içinde bulunduğu ortam iç ortam, canlının içinde yaşadığı ve kendi dışında kalan ortamda dış ortamdır.

    *Homeostazis sürekli değişen girdi ve çıktıların olduğu açık bir sistemdir. *Homeostazis tüm yaşam olaylarına, girdi ve çıktılara, çeşitli faktörlere rağmen, iç ortamın dengede/değişmez tutulması olgusudur.

    *Başka bir ifadeyle homeostazis insan hayatını tehdit eden durumlara karşı koyma, kendini dengede tutma yeteneği olarak açıklanmaktadır.

    *Homeostazis kavram ilk olarak *1856’ da claude bernard* tarafından açıklanmış ve 1926’ da amerikalı fizyolog *walter b. Cannon* tarafından “ vücudun primer fizyolojik işlemlerinin organizma içinde devamlı ve düzenli şekilde devam etmesi” olarak tanımlanmıştır.

    Cannon* beden ısısı, *kan basıncı, *kas tonüsü,* kan şekeri düzeyi ve *sıvı elektrolit dengesi gibi organizmada kendini düzenleyen fizyolojik mekanizmaların tümünün* homeostazise* yönelik olduğunu ifade etmiştir.

    *Vücut yaklaşık 100 trilyon hücrenin bir sosyal düzen içinde, bazıları organ adını alan farklı işlevsel yapılar halinde organize olmasından ibarettir.

    *Her işlevsel yapı iç ortam olarak isimlendirilen *ekstrasellüler* sıvıdaki homeostatik koşulların korunması için bir görev üstlenir.

    *İç ortamdaki normal koşullar korunduğu sürece vücuttaki hücreler yaşamaya ve işlev görmeye devam ederler. Böylece her bir hücre homeostasisden yarar sağlar ve diğer yandan homeostasisin korunmasına katkıda bulunur.

    *Bu karşılıklı ilişki bir yada birden fazla fonksiyonel sistem üstlendiği işlevi yerine getiremez duruma gelinceye kadar, bedenin sürekli otomatik işleyişini sağlar.

    *Bir hücre grubunun işleyişi bozulduğu Zaman vücuttaki bütün hücreler etkilenir. *İşlev bozukluğunun ağırlığı ölüme yol açarken, daha hafif işlev bozuklukları hastalıkla sonuçlanır.

    *Organizmada iç ortamın sabitliğini sürdürme çabalarının tümü* sinir sistemi ve *endokrin sistem ile düzenlenir.

    ***Sinir sistemi ve hormonal sistem birlikte çalışır. Bu sistemler temelde negatif geri bildim ile çalışır. Elektriksel-sinirsel ve humoral-hormonal yollarla reseptörler tarafından sinyalleri alır ve iletir. Normalden sapmalar sinir ve reseptörler aracılığıyla algılanır, hormonal cevaplarla denge yeniden sağlanıncaya kadar kompansasyon mekanizmaları çalışır.

    ***Organizmada oluşan sinyaller ile *metabolizma, *oksijen ve*karbondioksit, *ph, *su ve *elektrolitler, *kan volümü, *ısı, *büyüme ve *üreme gibi işlevler dengelenir ve düzenlenir.

    ***Sinyallerin ve cevapların hızlı iletim yolu *sinir sistemi, yavaş iletim yolu ise *hormonal sistemdir. Endokrin sistem beynin vejetatif merkezleri ve otonom sinir sistemi ile birlikte *beslenme, *metabolizma, *büyüme,* bedensel ve* ruhsal gelişmenin düzenlenmesi ve iç ortamın sabit tutulmasını sağlar.

     

    * HOMEOSTATİK MEKANİZMALAR

     

    ** HÜCREDIŞI (EKSTRASELLÜLER) SIVI TAŞIMA SİSTEMİ-DOLAŞIM SİSTEMİ;

    -Hücre dışı sıvı vücut boyunca iki aşamada taşınır.

    *Birinci aşama; kanın dolaşım sisteminde hareket etmesidir.

    *İkinci aşama sıvının kılcal damarlarla hücreler arasında dolaşmasıdır.

    **Dolaşım sistemi iç ortam sıvısını damarlara kan pompalayarak sürekli olarak karıştırır. Kan kılcal damarlardan geçerken sıvı bölümü hücrelerarası sıvıyla büyük oranda ve hücrelerarası sıvıyla kan arasında maddelerin sürekli değiş tokuş edilmesi sağlanır.

    **Dolaşım sitemi değişen tüm koşullarda organizmanın gereksinimi olan kanı otoregülasyon ile sağlamaya çalışır. Örneğin hücre düzeyinde metabolik artıklar attığında otoregülasyon ile kan akımı arttırılır ve bölge artık maddelerden temizlenir. Bu mekanizma kalp çalışmasının ve damar çapının değiştirilmesi ile düzenlenir.

     

    ** BÖBREKLER;

    *Beden ihtiyacına göre maddeleri seçerek, artık ürünleri atarak, h iyonu dengesini düzenleyerek, kan ve hücre dışı sıvının bileşimini düzenleyerek, na miktarını düzenleyerek, idrar hacmini ve konsantarasyonunu düzenleyerek homeostazisin korunmasına yardım eder

     

    ** SOLUNUM SİSTEMİ;

    Hücre dışı sıvıya *oksijen sağlamakla kalmaz hücreler tarafından oluşturulan *karbondioksiti kandan alvollere ve sonra da dış ortama atarak uzaklaştırır.

     

    **SİNİR SİSTEMİ;

    *Kasları yönetir, böylece hareket etmeyi sağlar.

    *İç organ işlevlerini kontrol eder, iç ve dış çevrenin hissedilmesini sağlar.

    *Zekayı oluşturarak hayatta kalabilmek için uygun koşulları oluşturabilmeyi sağlar.

     

    **ENDOKRİN BEZLER;

    -Büyüme, metabolik hız gibi bir çok hücre işlevini ve üremeyle ilgili bir çok özel aktiviteyi denetleyen hormonlar salgılar.

    -Endokrin hormonlar dolaşım sistemi içinde sinir sistemi dahil vücudun bütün hücrelerine taşınır reseptörlere bağlanarak bir çok reaksiyonu başlatır.

    -Bazı endokrin hormonlar vücudun bütün hücrelerini etkiler. Örneğin büyüme hormonu vücudun bir çok bölümünde büyümeyi sağlar, tiroksin hemen hemen tüm vücut hücrelerinde kimyasal reaksiyonların hızını artırır.

    ** SİNDİRİM SİSTEMİ;

    -Kandaki karbonhidrat, yağ asitleri ve aminoasitler şekline dönüşen besinler vücudun enerji gereksinimini büyümesi ve yenilenmesi için kullanılmak üzere ekstrasellüler sıvıya absorbe olur.

    -Sindirim sisteminden emilen maddelerin tümü hücreler tarafından kullanılabilecek durumda olamayabilir, karaciğer bu maddelerin, bileşimini değiştirerek hücre tarafından kullanılabilir hale getirir. Parçalanmış/yapısı değişmiş bu besin maddeleri enerji için ya hemen kullanılır yada daha sonra kullanılmak üzere bazı dokularda depolanır.

    -Ayrıca karaciğer ve pankreas birlikte çalışarak glikoz konsantrasyonunu düzenler.

     

    ** BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ;

    Vücudun her gün karşılaştığı bakteri, virüslere karşı savunma sağlayarak bir düzenleme sistemi işlevi görür.

     

    ** DERİ;

    *Vücudu su kaybından, yaralanmalardan ve dış ortamdaki istilacılardan korur. *Vücut ısısını korur

     

    ** ÜREME SİSTEMİ;

    -Yeni canlıların oluşumunu sağlar.

    -Yeni bir bedende trilyonlarca yeni hücre iyi düzenlenen bir iç ortamda varolabilir. --Bu yönüyle üreme sistemi homeostatik bir mekanizma sayılabilir.

     

    ** İSKELET-KAS SİSTEMİ;

    Vücudun olumsuz koşullardan korunması ve gereksinimlerin karşılanması için doğru zamanda, doğru şekilde ve doğru yolla hareketi sağlar.(1)

     

    * VÜCUDUN KONTROL SİSTEMLERİ *

    -İnsan bedeni homeostazis için gerekli binlerce kontrol sistemine sahiptir.

    -Bütün hücrelerde bulunan genetik kontrol sistemi hücre içi sistemler kadar hücre dışı işlevleri de kontrol eder.

    -Diğer kontrol sistemleri organlar arasındaki etkileşimi düzenlemek üzere organların içinde yada tüm vücutta iş görürler.

     

    ** Ekstrasellüler sıvıda oksijen ve karbondioksit konsantrasyonlarının kontrolü;

    -Oksijen hücredeki kimyasal reaksiyonlar için gereken en önemli maddelerden biri olduğu için ekstrasellüler sıvının oksijen konsantrasyonunu kesin ve sabit sınırlar içinde tutan özel bir kontrol mekanizması bulunmaktadır.

    -Kan akciğerlerden geçerken hemoglobin oksijene bağlanır.

    -Daha sonra kan doku kapillerinden geçerken eğer bu bölgede zaten yüksek düzeyde oksijen varsa hemoglobin oksijene yüksek affinite gösterdiği için doku sıvısına geçmez.

    -Eğer oksijen konsantrasyonu çok düşükse oksijen gerekli konsantrasyonu sağlamak üzere hemoglobinden ayrılarak dokuya geçer.

    -Bu düzenlemeye *hemoglobinin oksijen-tamponlayıcı işlevi* denir.

    -Kan karbondioksit konsantrasyonu artışı solunum merkezini uyarır ve bireyin derin ve hızlı solunum yapmasına neden olur.

    -Böylece karbondioksitin solunumla atılması artar, karbondioksitin kan ve ekstraselüler sıvıdan uzaklaştırılması sağlanır.

    -Bu olay konsantrasyon normale dönünceye kadar devam eder.

     

    ** Arteryel basıncın düzenlenmesi;

    -Arteryel basınç arttığı zaman baroreseptörler beyin medullasına bir dizi impuls gönderir.

    -Bu bölgeye gelen uyarılar vazomotor merkezi inbibe eder, sempatik sinirler aracılığıyla kalbe ve kan damarlarına giden uyarıların sayısı azalır.

    -Bu impulsların azalması kalbin pompa aktivitesini azaltır ve kanın periferik damarlardan akışını kolaylaştırır.

    -Bu iki etken birlikte arteryel kan basıncının normale dönmesini sağlar.

     

    ** Homeostazi bozan durumlar ve risk faktörleri

    Hastalıklara neden olan tüm faktörler homeostazisi bozan durumlar ve aynı zamanda risk faktörleridir.

    - bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonları

    - malnütrisyon

    - yaş

    - yaşam şekli

    - stres

    - psikolojik faktörler

    - depresyon

    - alkol-sigara

    - ilaç bağımlılığı

     

    HOMEOSTAZİSE YÖNELİK HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİ

    -Hemşirenin yaptığı tüm bakım uygulamalarının temel amacı;

    *organizmanın iç ve dış ortamı arasındaki dengesini korumak ve hastalık durumunda bozulan dengenin kurulmasını ve devamını sağlamak için organizmayı desteklemektir.

    Hemşirenin;

    - organizmanın dengesini bozan risk faktörlerini bilerek bunların kontrol altına alınması için sağlık eğitimi,

    - denge bozulduğunda, organizmayı yeniden denge durumuna getirmede gereken tıbbi ve bakım müdahalelerinin uygulanması

    - denge bozulduğunda organizmaya zarar verecek komplikasyonların gelişmesinin önlenmesine yönelik bakım uygulamalarının yapılması

    - bireyin bozulan denge durumuna uyum sürecinde desteklenmesi

    - dengenin kurulduktan sonra yeniden bozulmaması için birey ve aile eğitimlerinin yapılması sorumlulukları bulunmaktadır.

     

    DEĞERLENDİRME SORULARI

    1- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ HOMEOSTAZİ BOZAN DURUMLARDANDIR?

    A) bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonları

    B) malnütrisyon

    C) depresyon

    D) alkol-sigara

    *E) hepsi

     

    2- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ HOMEOSTAZİSE YÖNELİK HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?

    A) sağlık eğitimi

    B) gereken tıbbi ve bakım müdahalelerinin uygulanması

    C) komplikasyonların gelişmesinin önlenmesine yönelik bakım uygulamalarının yapılması

    D) bireyin bozulan denge durumuna uyum sürecinde desteklenmesi

    *E) hepsi

     

    3- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ BÖBREKLERİN HOMEOSTAZİSİN KORUNMASINA YÖNELİK GÖREVLERİNDENDİR?

    A) sodyum miktarını düzenlemek

    B) artık ürünleri atmak

    C) h iyonu dengesini düzenlemek

    D) kan ve hücre dışı sıvının bileşimini düzenlemek

    E) hepsi

     

    Extra sorular

    Bakım 2.ders…konu 1
    1)”” TÜM YAŞAM OLAYLARINA, GİRDİ VE ÇIKTILARA, ÇEŞİTLİ FAKTÖRLERE RAĞMEN, İÇ ORTAMIN DENGEDE/DEĞİŞMEZ TUTULMASI OLGUSUDUR, İNSAN HAYATINI TEHDİT EDEN DURUMLARA KARŞI KOYMA, KENDİNİ DENGEDE TUTMA YETENEĞİ OLARAK AÇIKLANMAKTADIR” TANIM HANGİSİDİR?
    a)stresör
    b)hemostazis ***
    c)adaptasyon
    d)hiçbiri
    e)hepsi


    2) HEMSOTAZİSİ”” VÜCUDUN PRİMER FİZYOLOJİK İŞLEMLERİNİN ORGANİZMA İÇİNDE DEVAMLI VE DÜZENLİ ŞEKİLDE DEVAM ETMESİ””ŞEKLİNDE TANIMLAYAN KİMDİR?
    a) Cannon***
    b)selye
    c)c.bernard
    d)rogers
    e)gordon


    3) ORGANİZMADA İÇ ORTAMIN SABİTLİĞİNİ SÜRDÜRME HANGİ SİSTEMLERLE SAĞLANIR?
    a)endokrin ve dolaşım
    b)endokrin ve sinir ***
    c)üreme
    d)boşaltım
    e)hepsi


    4)ORGANİZMADA SİNYALLERİN VE CEVAPLARIN HIZLI İLETİM YOLU?
    a)endokrin ve dolaşım
    b) sinir sistemi ***
    c)üreme
    d)boşaltım
    e)hepsi


    5) ORGANİZMADA SİNYALLERİN VE CEVAPLARIN YAVAŞ İLETİM YOLU?
    a)endokrin ve dolaşım
    b) sinir sistemi
    c)hormonal ***
    d)boşaltım
    e)hepsi


    6) KAN VE HÜCRE DIŞI SIVININ BİLEŞİMİNİ DÜZENLEYEREK, NA MİKTARINI DÜZENLEYEREK, İDRAR HACMİNİ VE KONSANTARASYONUNU DÜZENLEYEREK HOMEOSTAZİSİN KORUNMASINA YARDIM EDEN SİSTEM HANGİSİDİR?
    a)endokrin ve dolaşım
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler***
    e)hepsi


    7)”” HÜCRE DIŞI SIVIYA *OKSİJEN SAĞLAMAKLA KALMAZ HÜCRELER TARAFINDAN OLUŞTURULAN *KARBONDİOKSİTİ KANDAN ALVOLLERE VE SONRA DA DIŞ ORTAMA ATARAK UZAKLAŞTIRIR.””?
    a)endokrin ve dolaşım
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler
    e)solunum sistemi***


    8)HEMOSTATİTİK DENGEDE SİNİR SİSTEMİ İÇİN HANGİSİ YANLIŞTIR?
    a)Kasları yönetir,
    b)İç organ işlevlerini kontrol eder, iç ve dış çevrenin hissedilmesini sağlar.
    c)Zekayı oluşturarak hayatta kalabilmek için uygun koşulları oluşturabilmeyi sağlar.
    d) hareket etmeyi sağlar
    e)na kontrol eder***


    9)”” BÜYÜME, METABOLİK HIZ GİBİ BİR ÇOK HÜCRE İŞLEVİNİ VE ÜREMEYLE İLGİLİ BİR ÇOK ÖZEL AKTİVİTEYİ DENETLEYEN HORMONLAR SALGILAR.””?
    a)endokrin ***
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler
    e)solunum sistemi


    10)”” KANDAKİ KARBONHİDRAT, YAĞ ASİTLERİ VE AMİNOASİTLER ŞEKLİNE DÖNÜŞEN BESİNLER VÜCUDUN ENERJİ GEREKSİNİMİNİ BÜYÜMESİ VE YENİLENMESİ İÇİN KULLANILMAK ÜZERE EKSTRASELLÜLER SIVIYA ABSORBE OLUR.””?
    a)sindirim ***
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler
    e)solunum sistemi


    11)”” KARACİĞER VE PANKREAS BİRLİKTE ÇALIŞARAK GLİKOZ KONSANTRASYONUNU DÜZENLEYEN “”SİSTEM HANGİSİDİR?
    a)sindirim ***
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler
    e)solunum sistemi


    12) VÜCUDUN OLUMSUZ KOŞULLARDAN KORUNMASI VE GEREKSİNİMLERİN KARŞILANMASI İÇİN DOĞRU ZAMANDA, DOĞRU ŞEKİLDE VE DOĞRU YOLLA HAREKETİ SAĞLAR.””?
    a)iskelet kas sistemi ***
    b) sinir sistemi
    c)hormonal
    d)böbrekler
    e)solunum sistemi


    13)”” OKSİJEN KONSANTRASYONU ÇOK DÜŞÜKSE OKSİJEN GEREKLİ KONSANTRASYONU SAĞLAMAK ÜZERE HEMOGLOBİNDEN AYRILARAK DOKUYA GEÇER.””BU TANIM HANGİSİNE AİTTİR?
    a)hemostazis
    b)adaptasyon
    c)LAS
    D)GAS
    e) hemoglobinin oksijen-tamponlayıcı işlevi***


    14) HOMEOSTAZİ BOZAN DURUMLAR VE RİSK FAKTÖRLERİ HANGİLERİDİR?
    a) bakteri, virüs ve mantar enfeksiyonları
    b)malnütrisyon ,yaş,stres,alkol,sigara
    c) psikolojik faktörler,depresyon
    d)yaşam şekli
    e)hepsi***

     

    2. HAFTA 2. KONUSU

     

    STRES VE ADAPTASYON

    *STRES

    Stres evrensel bir insan deneyimidir ve yaşayan herhangi bir organizmanın biyolojik yapısının ayrılmaz bir parçasıdır. Yüzyılımızda çok sık kullanılan stres terimi sıklıkla olumsuz anlam ifade eden bir kavramdır Ancak yaşam için kaçınılmazdır ve sağlığın korunması, ilerleme yapılması için belirli düzeyi aşmayan stres gereklidir.

    Stres organizmanın bedensel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ve zorlanması ile ortaya çıkan ve bireyin fizyolojik ve psikolojik dengesini tehdit eden bir durumdur. **Claude Bernard stresi “ organizmanın dengesini bozan uyaranlar” olarak

    **Hans Selye ise stresi “ organizmanın her türlü uyarana verdiği cevap olarak tanımlamıştır.

    **Cüceloğlu’na göre ise stres, "bireyin fizik ve sosyal çevredeki uyumsuz koşullar nedeniyle, bedensel ve psikolojik sınırlarının ötesinde harcadığı gayrettir"

     

    STRES ÇEŞİTLERİ

    *Stres; yapıcı stres “eustress” ve

    *yıkıcı stres “distress” olarak ikiye ayrılmaktadır.

    *Yapıcı stres, hoşa giden aktivitelerin getirdiği yaşamsal zorluklardan kaynaklanabilir. Buna üniversiteyi kazanmak, duygusal bir ilişkiye başlamak, yaşanılan çevreyi değiştirmek örnek verilebilir. Bu olumlu durumların yarattığı stresle başa çıkıldığı zaman kişi olgunlaşır, kendine güveni artar.

    *Olumsuz stres ise uyum sağlanması gereken hoş olmayan durumlar olduğunda yaşanılan strestir. Buna örnek olarak hastalık, ölüm ve çok fazla iş yükü verilebilir  

    **Stres; rahatsızlık, mutsuzluk ve sıkıntı gibi duyguların yaşanmasına ortam hazırlayarak kişi üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiği gibi, bireyin yeniyi arama, çalışma ve yaratıcılık konusunda harekete geçirilmesi ve yüksek kalitede performans sergilemesine aracı olarak olumlu etkiler yapar.

     

    *STRESÖRLER

    Organizmaya içerden yada dışarıdan gelen, onu tehdit eden ve organizmada bir seri reaksiyon başlatan uyaranlara denir. Başka bir ifadeyle bireyde fizyolojik, psikolojik, bilişsel ve davranışsal değişiklikler yapan internal veya eksternal bir olay yada durumdur.

    STRESÖRLERİN TİPİ

    1- Genetik faktörler

    2- Fiziksel, biyolojik ve kimyasal faktörler

    - Bakteri, virüs, parazitler gibi mikroorganizmalar

    - Yanıklar, elektrik Şoku, kırık, doku ezilmesi gibi travmalar

    - Radyasyon, X- ışınları

    - Sıcak, soğuk

    - Cerrahi girişimler, elektro Şok

    - İlaçlar

    - Organ kayıpları

    - Vitamin ve demir eksikliği

    - Hormonlar

    - Ağrı

    3- Psikolojik faktörler

    - Bozuk sosyal ilişkiler

    - Sosyal baskılar

    - Mahrum edilme, hapis

    - Korku, endişe, izolasyon,

    - Aile ilişkilerinde bozulma

    - İş ile ilgili sorunlar

    - Hastaneye yatma

    - Beden imajında bozulma

    4- Kültürel faktörler

    - Kültür çatışmaları

    - Kültür Şoku

    5- Ekolojik faktörler

    6- gelişim dönemleri ve fizyolojik değişiklikler

    - Puberte

    - Menapoz

    - Gebelik

    7- Modern yaşamın getirdiği faktörler

    - Trafik

    - Kalabalık

    - Teknolojik araçların kullanıma girmesi

    8- Coğrafi değişiklikler

    - Göçe zorlanma

    - Ev değiştirme

    - Yolcu

    9- Hastalıklar

    10- Planlı aktiviteler

    - Rekabet sporları

    - Sınavlar

    - Askerlik

    11- Bazı pozitif durumlar

    - Evlilik

    - Bebek sahibi olma

    - Yüklü bir miras kalması

    - Terfi

    - Mezuniyet

     

    STRESE YANIT

    Tehdit ve zorlanmalar karşısında canlı, kendini korumaya yönelik bir tepki zincirini harekete geçirme özelliğine sahiptir. Bu özellik tehlike ile karşılaşınca “savaş veya kaç” diye adlandırılan yanıtın ortaya çıkmasıdır. Organizmada stres durumunda hem fizyolojik hem de psikolojik düzeyde bir dizi olay meydana gelir. Fizyolojik düzeydeki yanıtlar bütün insanlarda aynı basamaklardan geçmesine karşın, psikolojik düzeydeki yanıtlar bireysel şartlara bağlı olarak bir çok değişiklikler göstermektedir.

     

    A-STRESE FİZYOLOJİK YANIT

    Strese fizyolojik yanıt vücudun homeostatik dengesini sürdürmek için koruyucu ve uyum sağlayıcı mekanizmadır.

     

    **Selye strese yanıtı LAS ve GAS ile ifade etmiştir.

    LAS (Lokal Adaptasyon Sendromu):

    *Selye’nin teorisine göre;

    -yaralı bölgede inflamatuar yanıt ve doku onarım sürecinden oluşur.

    -Lokal adaptasyon sendromu kontakt dermatit gibi küçük lokal yaralanmalarda meydana gelir.

    -Eğer lokal yaralanma ciddi ise genel adaptasyon sendromunu uyarır.

    GAS (Genel Adaptasyon Sendromu):

    * Selye, bedenin stresli durumlarda verdiği üç aşamalı tepkiyi "Genel Uyum Sendromu"olarak adlandırmıştır.

    -Bu kurama göre, organizmanın strese tepkisi üç aşamada gelişir.

    1- Alarm reaksiyonu

    2- Direnç evresi

    3- Tükenme evresi

     

    1*Alarm Reaksiyonu: Kısa sürelidir. Alarm reaksiyonu ile vücut kendini savunur ve anti-inflamatuar etki ortaya çıkar. Bedenin stres etmeni ile karşılaşması ile hipotalamo- hipofizer sistem ve otonom sempatik sistem uyarılır.

    - Kan basıncı yükselir

    - Doku kanlanması artar.

    - Kan Şekeri yükselir.

    - Koagülasyon hızı artar.

    - bilişsel aktivite artar.

     

    2*Direnç evresi: Alarm dönemi sırasında artmış olan doku *katabolizmasına karşı direnç dönemi *anaboliktir. Stres etmeni varlığını sürdürmesine karşı, beden normalin üstünde dirençli durumdadır. Direnç dönemi etmenin gücüne, bedenin adaptasyon yeteneğine ve enerjisine bağlıdır. Otonom sinir sistemi alarm verdikten sonra, organizma kaçma yada savaşma tepkisi verir. Organizma durumdan kaçmak veya ona uyum sağlamak zorunda olduğundan başka stres vericilere direnci düşer. *Örneğin AİDS’ li bir hastanın basit bir soğuk algınlığından ölmesi…..

    Organizmanın strese karşı gösterdiği tepkilerin tümü organizmayı dengede tutmaya, korumaya ve enerji gereksinimlerini karşılamaya yöneliktir. Eğer direnç evresi başarı ile aşılırsa beden normal koşullarına döner, başarısız olursa beden çöker.

    3*Tükenme evresi: Bu evrede birey uyum sürecinde yetersiz kalır, savunma iyice zayıfladığında bitkinlik/tükenme başlar. Adaptasyon enerjisi tamamen tükenmiş ise ölüm, değilse stres hastalıkları oluşur. Bu evrede zamanla fiziksel ve duygusal sorunlar görülmeye başlar. Tükenme evresinde, *parasempatik sinir sistemi* etkindir. Kişi tükenmiştir ve stres kaynağı hala mevcuttur. Bu aşamada uzun süreli stres kaynakları ile mücadele edilemez ve kişi başka stres kaynaklarının etkilerine de açık hale gelir. Başlangıçta baş ağrısı, uyku sorunları, bulantı, halsizlik, hazımsızlık gibi sorunlar görülebilir. Uzun dönemde kalp hastalıkları, ülser, genel sağlığın bozulması gibi sorunlar ortaya çıkar.

     

    *Stres cevabının düzenlenmesi

    Organizma strese iki temel mekanizma ile cevap verir:

    - Biyolojik savunma mekanizmaları

    - Nöroendokrin mekanizmalar

     

    -Biyolojik savunma mekanizmaları:

    *Cilt, *mukozalar, *vücut sekresyonları,* retiküloendotelyal sistem, *kan, enflamasyon reaksiyonları,* interferon,* lizozimler, *immunglobulinler gibi akut durum proteinleri

     

    -Nöroendokrin mekanizmalar:

    A- Sempatik sinir sisteminin yanıtı:

    - Sempatik sinir hücrelerinin terminal uçlarından “norepinefrin” salgılanır.

    - Kalp hızı artar ve periferik damarlarda vazokonstrüksiyon oluşur.

    - Kan basıncı yükselir.

    - Kan karın organlarından çekilir ve beyin, kalp, iskelet organlarının perfüzyonu sağlanır.

    - Kan glikozu artar, pupiller dilate olur, mental aktivite artar.

    - Cilt soğuk, solu ve nemli olur.

    B- Sempatik-Adrenal-Medullar yanıt:

    - Sempatik sinir sistemi böbrek üstü bezinin medulla bölümünü de uyarır.

    - Adrenalin ve noradrenalin salgılanır.

    - Kalp hızı ve miyokart kontraktilitisendeki artmaya bağlı kardiyak out put artar.

    - Periferik vazokonstrüksiyona bağlı olarak venöz geri dönüş artar.

    - Karaciğer ve kaslardaki glikojenden glikoz üretimi artar.

    - Yağ dokusundan trigliseritten glikoz üretimi artar.

    - Beyne giden kan miktarında artma olur.

    - Karın organlarından kaslara giden kan miktarının artışına bağlı olarak kaslar uyarılır.

    - Solunum merkezi uyarılır, bronkodilatasyon olur.

    - Yüzeyel damarlarda vazokonstrüksiyon olur.

    C- Hipotalamus-Hipofiz yanıtı:

    - En uzun fazdır.

    - Hipotalamus CRF ( kortikotropin serbestleştirici faktörü) salgılar.

    - CRF hipofiz ön lobu uyarark ACTH salgılattırır.

    - ACTH böbrek üstü bezinin korteksini uyarır ve buradan glukokortikoidler ve özellikle kortizol salgılanır.

    - Hipofiz arka lobundan ADH ( antidiüretik hormon) ve böbrek üstü bezden aldestreron salgılanır.

     

    B- STRESE PSİKOLOJİK YANIT

    Stres verici olaylara karşı psikolojik yanıtlar üç farklı tipte reaksiyon ile kendini gösterebilmektedir;

    1. Strese akut reaksiyonlar: Kısa süren stresli olaylara karşı emosyonel cevaplardır. Anksiyete, depresyon, irritabilite, konsantrasyon güçlüğü, sempatik sinir sistemi aktivasyonu ile palpitasyon ve tremor ortaya çıkar. Genellikle birkaç günde düzelir.

    2. İntibak bozuklukları: Ciddi hastalık durumları ve uzamış stres verici olayların sonunda gerçekleşir. Depresyon, irritabilite, az uyku ve otonom belirtiler mevcuttur. Hasta hastalığın ciddiyetini bildiği halde durumu reddedebilir. Bu cevaplar hastayı Yüksek derecede anksiyete veya depresyondan koruyabilir ve erken dönemde olaylara adaptasyonunu kolaylaştırabilir, ancak uzun sürmesi durumunda hastanın problemini çözmesini zorlaştırır

    3. Post-travmatik stres: Yoğun, uzamış ve bazen gecikmiş bir cevap olarak karşımıza çıkar. Büyük bir trafik kazasından veya diğer ciddi fiziksel travmalardan sonra görülür. Bu tür reaksiyonlar herkesi etkileyebilir, ancak kişi çocuk veya yaşlı ise, ya da geçmişte bir psikiyatrik bozukluk yaşamışsa olay daha ciddiyet kazanır.

     

    STRES BELİRTİLERİ

    ***Stres belirtileri 3 ana başlık altında toplanabilir:

    *Fiziksel Belirtiler: Kalp çarpıntısı, göğüste sıkışma hissi, kan basıncında yükselme, baş ağrısı, soğuk yada sıcak basması, mide, bağırsak bozukluğu, sindirim zorluğu, mide krampları, iştahsızlık, bulantı-kusma, gastrointestinal sistem kanamaları, ağız kuruluğu, nefes darlığı, ellerde titreme, gürültüye, sese karşı duyarlılık, uykusuzluk, aşırı ya da düzensiz uyku, bitkinlik, boyunda, ense ve sırt ağrıları, gerginlik, kasılma ve eklem ağrıları, kolay yorulma.

    *Duygusal Belirtiler: Huzursuzluk, sıkıntı, gerginlik, anksiyete, durgunlaşma, çökkünlük hali, sinirlilik, saldırganlık veya kayıtsızlık, duygusal olma, depresyon, karar vermede güçlük, güvensizlik duyguları, sık hayal kurma, alkol alımında artma.

    *Zihinsel Belirtiler: Unutkanlık, konsantrasyonda azalma, kararsızlık, zihin karışıklığı, organize olamamak, ilgi azalması, karar vermede güçlük, cevap zamanında gecikme, hesap hatalarının artması, zihinsel durgunluk, öğrenme güçlüğü, sosyal hayatın azalması, karamsar olma.

     

    *STRESE UYUM SÜRECİ - ADAPTASYON *

    *Adaptasyon: Stresle bozulan iç dengenin yeniden düzeltilmesi ve uyum sağlanmasıdır. Başka bir tanıma göre; insanın kendisinden, başkalarından veya çevresinden kaynaklanan talepler karşısında verdiği reaksiyona uyum (adaptasyon) denmektedir.

    Vücudun stressörler karşısında stabilitesini koruma yeteneğine (adaptasyon yeteneğine) "Allostaz" adı verilmektedir. Stres faktörü vücudun denge durumunu bozmaya yöneliktir. Ancak vücut buna karşılık farklı sistemleri harekete geçirerek denge durumunu korumayı amaçlar.

    Strese uyum üç düzeyde gerçekleşir. Uyum düzeyleri;

    - Fizyolojik-biyolojik uyum; mikroorganizmalara organizmanın verdiği immun yanıt, ısıya karşı gösterilen uyum fizyolojik uyuma örnek olabilir.

    - Psikolojik uyum; psikolojik sorun olduğunda savunma mekanizmaları ile organizma kendini korur ve uyum sağlar.

    - Sosyo-kültürel uyum; toplum yada kültür değişikliği olduğunda; yeni davranış örüntüleri, değer yargıları ve fizyolojik, psikolojik uyum mekanizmaları ile birlikte yeni duruma adapte olunur.

     

    Uyum sürecini bazı faktörler etkiler. Bu faktörler nedeniyle uyum süreci bireyden bireye çeşitlilik gösterir. Bu faktörler:

    - yaş, fiziksel kondüsyon

    - Zeka

    - Genetik yapı

    - Stresörlerin birey tarafından nasıl algılandığı

    - Akıl ve emosyonel denge

    - gelişim düzeyi

    - Bireyin önceki baş etme deneyimleri

    - Kültürel ve etnik farklılıklar

    - Bireyin acil gereksinimleridir.

     

    STRESLİ DURUMLA BAŞ ETME

    *Lazarus’ a göre baş etme stresli durumların içsel ve dışsal gerekliliklerin üstesinden gelebilmek için kişinin bilişsel ve davranışsal çabalardır.

    *Baş etme tarzları, problem odaklı ve duygu odaklı olmak üzere iki grup altında toplanmıştır.

    * Folkman ve Lazarus, genelde problem odaklı başa çıkmanın değişebilir olarak değerlendirilen durumlarda, duygu odaklı başa çıkmanın ise durumların değişemez olarak değerlendirilmesi halinde daha sıklıkla kullanıldığını belirtmişlerdir.

    -Problem Odaklı başa Çıkma: Tehdit edici olayı ortadan kaldırma veya onun etkisini azaltma biçiminde problem çözme ve işlem yolları üzerinde odaklaşma gibi Stresli durumun unsurlarını doğrudan değiştirmeye yönelik etkinlikleri içerir. Probleme yönelim, kişinin kendi problemlerini çözme becerisi kadar, yaşanan problemlere ilişkin genellikle neler düşündüğü ve neler hissettiğini tanımlayan, sürekli bir seri bilişsel-duygusal Şemaların işlenmesini içeren güdüsel bir süreç olarak açıklanmaktadır. Problem odaklı başa çıkma başlığı altında, kendini kontrol altında tutma, sorumluluğunu kabul etme, planlı bir biçimde problem çözme, sorun üzerinde olumlu olarak durma gibi eğilimler yer almaktadır. Problem odaklı başa çıkma; kişiler arası çatışmaları çözmek amacıyla görüşme yapmak, bir ağrı kesici almak, yardım istemek gibi davranışsal başa çıkma eylemi olabildiği gibi; içsel olarak bilişsel yeniden yapılandırmayı ve mantıksız inançları zihinsel olarak kabul etme ile de ilgili olabilmektedir.

    -Duygusal Odaklı başa Çıkma: Sıkıntıya neden olan durumu değiştirmeyen fakat kişinin kendisini iyi hissetmesini sağlayan düşünce ve hareketler olarak tanımlanır. Başarılı biçimde düşünmekten kaçınılan tehdit geçici bir süreyle de olsa kişiyi bunaltmaz. İnkar ve sorundan uzak durma kişiye daha sakin bir biçimde soruna yaklaşma fırsatı verdiği için psikolojik stresi kontrol etmede güçlü tekniklerdir. Duygu odaklı başa çıkma başlığı altında, kaçma-kaçınma, sosyal destek arama, inkar, sorundan uzak durma ve zihinsel anlamda sorunla meşgul olmama gibi eğilimler bulunmaktadır. Bunlardan kaçma-kaçınma, aşırı yemek yiyerek, içki-sigara içerek, ilaç kullanarak kendini daha iyi hissetme çabalarını içerir. Sosyal destek arama; kişinin hissettiği duygular hakkında birisiyle konuşması, deyim yerindeyse “ içini boşaltması”dır.

     

    STRESLE BAŞETME VE HEMŞİRELİK GİRŞİİMLERİ

    Hemşireler stresle baş etme yöntemlerini sadece hastaları için değil kendi yaşamlarında da kullanabilirler. Stresle baş etme hastalıkları önleme, yaşam kalitesini arttırma, sağlık bakım harcamalarını azaltma ve sağlığı yükseltme çabalarını desteklemektedir.

     

    Stres ile başa çıkma konusunda hemşirelik bakım planının temel amacı;

    - Hastanın enerjisini en iyi Şekilde kullanmasına,

    - Stresin zararlı etkilerinden korunmasına,

    - Stres ile başa çıkmasına yardımcı olmaktır.

     

    Bu konuda öncelikle hemşirelik girişimleri;

     Sağlık eğitimi

     Stres ile baş etme ve stres yönetimi yöntemlerini öğretmek

     Bireyin direnme gücünü arttırmak

     başka stres kaynaklarını sınırlamaya yönelik aktiviteleri planlamak ve uygulamaktır.

     

    Hastanın stresini azaltmaya yönelik hemşirelik girişimleri:

    - Hastanın stresörünü tanımlamak, yaşamı ve rollerini etkileyen yönleri değişiklik ve baş etme için toplanır yapmak, beden bilincindeki değişikliğe uyumunu taktir etmek,

    - Hastanın yaşamındaki değişiklikleri anlama,

    -Hastanın rol değişikliklerini gerçekçi olarak benimsemesi için cesaretlendirme,

    - Hastanın hastalık tepkilerini anlamasına yardımcı olma,

    - Olası durumlara tepkilerini tartışma,

    - Davetkar bir ortam yaratma,

    - Gereksinim duyabileceği bilgileri benimsemesine yardımcı olma,

    - Tanı, tedavi ve prognoz ile ilgili bilgiler verme,

    - Bakımın sonuçlarına ilişkin gerçekçi bilgi verme,

    - Duyguları ile ilgili gerçekçi ümit verici davranış sergileme,

    - Hastanın karar verme yeteneğini değerlendirme,

    - Hasta olmanın stres yaratıcı bir durum olduğunu anlayabilme,

    - Zaman içinde durum ile baş edebileceği konusunda cesaretlendirme,

    - ilişkilerini geliştirmeye cesaretlendirme,

    - Sosyal aktiviteler için cesaretlendirme,

    - Hastalığın getirdiği sınırlılıkları ve yapılan uygulamaları kabul etmesi için cesaretlendirme,

    - Hastanın kültürel ve dini değerlerini tanıyarak, bu kaynakları kullanmaya yönlendirme,

    - Öfke, depresyon, düşmanlık gibi duyguları anlama,

    - Hastanın otonomisi için cesaretlendirme,

    - Uygun savunma mekanizmaları kullanması için destekleme,

    - Hastanın algıları, duyguları ve korkularını ifade etmesi için cesaretlendirme,

    - Kendi güç ve yeteneklerini fark etmesi için cesaretlendirme

    - Kısa ve uzun süreli hedeflerin belirlenmesinde hastaya yardımcı olma,

    - Olumsuz çevresel uyaranları azaltma,

    - Sosyal destek gereksinimlerini belirleme,

    - Geçerli destek sistemlerini benimsemesi için hastaya yardımcı olma,

    - Aileyi katılım için olabildiğince cesaretlendirme,

    - Hastanın yaşam biçimi ile ilgili olarak pozitif stratejiler geliştirmesinde yardımcı olma,

    - Hastanın reaksiyon tekniklerini kullanmasında danışmanlık yapmaktır.

    Bu uygulamalar sonunda stres ile baş etmeye yönelik amaçlara ulaşılıp ulaşılamadığı değerlendirilir.

     

    STRES VE STRESLE BAŞ ETME İLİŞKİN HEMŞİRELİK TANILARI:

    - Yetersiz baş etme

    - Uyumda yetersizlik

    - Sosyal izolasyon

    - Ebeveynlikte yetersizlik

    - Spiritüel distres

    - Kara vermede çatışma

    - Aile baş etmesine hazır oluş

    - Durumsal düşük benlik saygısı

    - Güçsüzlük

     

    BEDENİN CERRAHİ TARVMAYA KARŞI STRES TEPKİSİ

    Strese yanıt, hipotalamusta entegre edilir. Yanıtın derecesi ve süresi değişir. Majör bir stres hem sempatik hem de hipofiz adrenal yanıtı harekete geçirir. Hipotalamusun kontrolü altındaki nöral ve nöroendokrin yol strese yanıtta aynı zamanda aktive olur. İlk Olarak sempatik sinir sistemi uyarılır, bunu takiben sempatik-adrenal medullar aktivasyon başlar. Eğer stres uzarsa, hipotalamus-hipofiz sistemi uyarılır.

    Bedenin cerrahi travmaya karşı oluşturacağı stres tepkisi (nöroendokrin tepki) genellikle ameliyattan sonraki ilk 2 ile 5 gündür. Beden bu tepkiyle yaşam fonksiyonlarını korumaya çalışır.

    Beden stresörlerle karşılaştığında hi¬potalamus uyarılır. Hipotalamus sempatik sinir sistemini ve hipofiz bezini etkileyerek çeşitli hormonların salgılanmasına neden olur. Sempatik sinir sisteminin uyarılmasıyla sempatik sinir liflerinden "norepinefrin", ad¬renal bezin medullasından "epinefrin ' ve "norepinefrin" salgılanır. Hipotalamusun hipofiz bezi üzerine et¬kisiyle, ön hipofizden ACTH (adrenokortikotropik hormon) ve arka hi¬pofizden ADH (antidiüretik hormon) salgılanır.

    Stres karşısında sempatik sinir sisteminin yanıtı hızlı ve kısa sürelidir. Norepinefrinin etkisiyle kalp hızı artar ve periferik damarlarda vazokonstrüksiyon oluşur. Buna bağlı olarak kan basıncı yükselir. Kan karın organlarından çekilir böylece beyin, kalp, iskelet kası gibi yaşamsal önemi olan organların perfüzyonu sağlanır. Derideki damarların vazokonstrüksiyonu yüzeysel kanlanmayı durdurur bu nedenle cilt soğuk, soluk ve nemlidir. Periferik damar konstriksiyonu nedeniyle böbreklere giden kan azaldığından, böbreklerden "renin" salgılanır. Renin, plazmada anjiotensinojen üzerine etki ederek anjotensin I ve anjiotensin II oluşur. Anjiotensin II, hem damarlarda konstriksiyona hem de aldosteron ve ADH salgı¬lanmasına neden olur.

    Sempatik-Adrenal- Medullar yanıtta, sempatik sinir sistemi, organlara olan majör etkilerinin yanında, aynı zamanda böbrek üstü bezinin medulla bölümünü de uyarır. Buradan Epinefrin (Adrenalin) ve Norepinefrin (noradrenalin) salgılanarak kana verilir. Epinefrin-norepinefrin, santral sinir sistemini uyaran, kan glikoz düzeyini arttıran ve metabolizmayı hızlandıran katekolaminlerdir. Epinefrinin etkisiyle kalp atım hızı ve kasılma gücü artar. Epinefrin karaciğerdeki glikojenin, glikoza dönüşmesini sağlayarak kan glikoz düzeyini de yükseltir.

    Strese karşı gelişen fizyolojik yanıtın en uzun fazı; hipotalamus-hipofiz yoludur. Bu yol uzamış streslerde devreye girer. Hipotalamus, kortikotropin serbestleştirici faktörü (corticotropin-relasing factor= CRF) salgılar. Bu faktör ise hipofiz ön lobunu uyararak, Ön hipofizden adrenokortikotropik hormon (ACTH) salgılatır. Hipotalamusun etkisiyle arka hi¬pofizden de antidiüretik hormon ( ADH) salgılanır.

    Adrenokortikotropik hormon (stres hormonu), adrenal bezlerin korteksini etkileyerek aldosteron ve glikokortikoidlerin (özellikle de kortizolün) salgılanmasına neden olur.

    Aldosteron böbreklerden sod¬yumun ve buna bağlı olarak da suyun geri emilmesine yol açtığından kan hacmi artar, idrar miktarı azalır (oligüri). Sodyum miktarının artmasıyla plazma ozmolaritesi yükseleceğinden hipotalamus etkilenerek, arka hipofizden ADH salgılanır. Antidiüretik hormon, böbrek-lerden suyun geri emilimini artırarak, kan hacmini artırır. Bu, aşırı terleme ile sıvı kaybında veya kanama durumundaki adaptasyon mekanizmasıdır.

    Adrenal bezlerden salgılanan aldosteronun etkisiyle böbreklerden sodyumun geri emilimi ve buna bağlı olarak da suyun geri emilimi artar ve potasyum kaybı olur.

    Glikokortikoidler; proteinler ve yağlar üzerine etki ederek bunların glikoza dö¬nüşmesine (glikoneogenezise) yol açarak kan glikoz düzeyini yükseltir.

    Kortizol;

    Protein katabolizmasını (yıkımını) uyarır

    Kandaki serbest amino asit miktarını artırır

    Amino asitlerin karaciğere geçişini ve bunların glikoza çevrilmesini (glikoneogenezis) uyarır

    Kalp ve beyin hücrelerinin dışında kalan bir çok hücrenin glikoz alımını baskılar (anti-insülin etki)

    Kortizolün uyardığı bu metabolik etkiler ile, stres durumunda vücudun gereksinim duyduğu “hazır enerji” sağlanmış olur. Bu etki bazı önemli karışıklıklar yaratır. Örneğin enfeksiyon gibi bir nedenle stres altındaki diyabetik hasta, genelde kullandığı dozdan daha fazla insüline gereksinim duyar. Yine hastalık, cerrahi girişim, travma gibi nedenlerle stres altında olan her hangi bir hastanın, vücut proteinlerinin yıkılması nedeniyle dışarıdan protein desteğine gereksinim vardır. Ciddi strese maruz kalan çocuklarda büyüme geriliği olur.

    Normalde adrenal bezlerden günde yaklaşık 25 mg streoid hormon salgılanır. Cerrahi gibi stres durumlarında bu bezlerden salgılanan hormon miktarı 10 kat artabilir. Hastaların Cerrahi travmayla baş edebilmeleri, adrenal bezlerden salgılanan hormon miktarını yeterince artırabilmelerine bağlıdır.

    Glukokortikoidler aynı zamanda büyümeyi, üreme fonksiyonlarını ve akut stres sırasında tiroid bezini de etkilerler. Glukokortikoidler, başlangıçta büyüme hormonu salgılanmasını artırır, hipotalamustan gonadotropin “releasing” hormon (gnrh) salgılanmasını baskılar ve gonadal dokuları inhibisyona uğratırlar.

    Stresin başlattığı metabolik dengesizliği düzeltebilmek için, yedek depolardan yakıtlar ani kullanım için harekete geçirilirler. Yedeklerin hızla lipoliz, glikojenoliz, glikoneogenez yolu ile mobil duruma geçirilmesi pankreatik A hücrelerinden glukagon salınımının sonucudur.

    Büyüme hormonu ve glukagonun salgılanması, amino asitlerin hücreler tarafından alınmasıyla uyarılır. Bunlar enerji kaynaklarını harekete geçirmeye yardım ederler.

    Akut stres oluşmasının ilk birkaç saati içinde tiroid hormonunun aktif formu olan triiodotironin düzeyleri azalır. Troid Stimüle Edici Hormon (TSH), troid bezinden T4 (tiroksin) salınımını idame ettirir.

    Endorfin, stres süresince artar ve ağrılı uyarana karşı vücudun toleransını artırır.

     

    **Özetle **

    Bedenin cerrahi travmaya karşı oluşturacağı stres tepkisine (nöroendokrin tepki) bağlı olarak ameliyattan sonraki 2 ile 5 günde:

    Aldosteron ve ADH salınmasına bağlı bedende Na+ ve Su tutulumu, K+ kaybı vardır. Ekstraselüler sıvı hacmi artmıştır.

    Epinefrin salınımıyla kardiyak debi artmış ve kan glikoz düzeyi yükselmiştir. Bronşlarda dilatasyon vardır.

    Norepinefrinin etkisiyle periferik damarların konstriksiyonuna bağlı, kan basıncı yükselmiştir. Cilt soluk ve soğuktur. İdrar miktarı azalmıştır.

    Fazla miktarda salınan glikokotikoid hormonların etkisiyle negatif nitrojen dengesi (bedende protein yıkımının artması) vardır.

     

    Stres tepkisinin olumlu etkileri:

    Bedeni ameliyat travmasından korur ve homeostatik dengenin sürdürülmesi, geniş ölçüde stres tepkisinin etkinliğine bağlıdır.

    *Bedende sodyum ve su tutulmasına bağlı kan hacminin artması,

    *kalbin kasılma gücü ve atım sayısının artmasıyla doku perfüzyonu sağlanır.

    *Kan glikoz düzeyinin yükselmesiyle, bedenin yaşamsal fonksiyonlarını düzenlemede rol oynayan kontrol sistemlerinin ihtiyacı için enerji sağlanır.

    *Ameliyattan sonraki 5 ve 7. Günlerde bedenin ameliyata karşı oluşturduğu stres tepkisinin etkisi geçer.

    *Sodyum ve potasyum değerleri normale döner, idrar miktarı artar ve ekstraselüler sıvı hacmi normale döner.

     

    DEĞERLENDİRME SORULARI

    1- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ STRES DURUMUNDA ORTAYA ÇIKAN SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ AKTİVİTELERİNDEN DEĞİLDİR?

    A)Sempatik sinir hücrelerinin terminal uçlarından norepinefrin salgılanır.

    *B) Kalp hızı yavaşlar ve periferik damarlarda vazodilatasyon oluşur.

    C) Pupiller dilate olur.

    D) Kan glikozu artar.

    E) Cilt soğuk, solu ve nemli olur.

     

    2- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ DEPRESYON, İRRİTABİLİTE, AZ UYKU VE OTONOM BELİRTİLERİN MEVCUT OLDUĞU STRESE PSİKOLOJİK YANIT DÖNEMİDİR?

    A) Strese akut reaksiyonlar

    *B) İntibak bozuklukları

    C) Post-travmatik stres

    D) Psikoz

    E) Hiçbiri

     

    3- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ HASTANIN STRESİNİ AZALTMAYA YÖNELİK HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?

    A) Hastanın stresörünü tanımlamak

    B) Hastanın hastalık tepkilerini anlamasına yardımcı olmak

    C) Tanı, tedavi ve prognoz ile ilgili bilgiler vermek

    D) Duyguları ile ilgili gerçekçi ümit verici davranış sergilemek

    *E) Hepsi

     

    4- AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ HOŞA GİDEN AKTİVİTELERİN GETİRDİĞİ YAŞAMSAL ZORLUKLARDAN KAYNAKLANAN STRES ÇEŞİTİDİR?

    *A) Eustress

    B) Distress

    C) Fitstress

    D) Nonstress

    E) Hiçbiri

     

    Bakım 2.ders….2.konu
    1) ORGANİZMANIN BEDENSEL VE RUHSAL SINIRLARININ TEHDİT EDİLMESİ VE ZORLANMASI İLE ORTAYA ÇIKAN VE BİREYİN FİZYOLOJİK VE PSİKOLOJİK DENGESİNİ TEHDİT EDEN BİR DURUMDUR.””HANGİ TANIMDIR?
    a)denge
    b)stres ***
    c)organizma
    d)adaptasyon
    e)hiçbiri


    2)STRESİ” ORGANİZMANIN DENGESİNİ BOZAN UYARANLAR” OLARAK KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard ***
    b)hans selye
    c)rogers
    d)cüceloğlu
    e)gordon


    3)STRESİ”” ORGANİZMANIN HER TÜRLÜ UYARANA VERDİĞİ CEVAP “”OLARAK KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard
    b)hans selye***
    c)rogers
    d)cüceloğlu
    e)gordon


    4)STRES “”BİREYİN FİZİK VE SOSYAL ÇEVREDEKİ UYUMSUZ KOŞULLAR NEDENİYLE, BEDENSEL VE PSİKOLOJİK SINIRLARININ ÖTESİNDE HARCADIĞI GAYRETTİR" KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard
    b)hans selye
    c)rogers
    d)cüceloğlu ***
    e)gordon


    5) HOŞA GİDEN AKTİVİTELERİN GETİRDİĞİ YAŞAMSAL ZORLUKLARDAN KAYNAKLANABİLİR. BUNA ÜNİVERSİTEYİ KAZANMAK, DUYGUSAL BİR İLİŞKİYE BAŞLAMAK, YAŞANILAN ÇEVREYİ DEĞİŞTİRMEK ÖRNEK VERİLEBİLİR.””BU TANIM HANGİSİDİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres ***
    c)yıkıcı stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    6) UYUM SAĞLANMASI GEREKEN HOŞ OLMAYAN DURUMLAR OLDUĞUNDA YAŞANILAN STRESTİR. BUNA ÖRNEK OLARAK HASTALIK, ÖLÜM VE ÇOK FAZLA İŞ YÜKÜ VERİLEBİLİR.””TANIM HANGİSİNE AİTTİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres ***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    7)” ORGANİZMAYA İÇERDEN YADA DIŞARIDAN GELEN, ONU TEHDİT EDEN VE ORGANİZMADA BİR SERİ REAKSİYON BAŞLATAN UYARANLARA DENİR.””?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres
    d)hepsi
    e)stresör***


    8)HANGİLERİ STRESÖRLERİN TİPLERİNDENDİR?
    a) Genetik faktörler
    b) Fiziksel, biyolojik ve kimyasal faktörler
    c) kültürel ve psikolojik faktörler
    d) Ekolojik faktörler
    e)hepsi***


    9)”” VÜCUDUN HOMEOSTATİK DENGESİNİ SÜRDÜRMEK İÇİN KORUYUCU VE UYUM SAĞLAYICI MEKANİZMADIR.( SELYE STRESE YANITI LAS VE GAS İLE İFADE ETMİŞTİR.)””TANIM HANGİSİNE AİTTİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres
    d)strese fizyolojik yanıt***
    e)stresör


    10) LAS (LOKAL ADAPTASYON SENDROMU),İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)yaralı bölgede inflamatuar yanıt ve doku onarım sürecinden oluşur.
    b)Lokal adaptasyon sendromu kontakt dermatit gibi küçük lokal yaralanmalarda meydana gelir.
    c)Eğer lokal yaralanma ciddi ise genel adaptasyon sendromunu uyarır.
    d)hepsi ***
    e)hiçbiri


    11) GAS (GENEL ADAPTASYON SENDROMU),İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi
    d) bedenin stresli durumlarda verdiği üç aşamalı tepkiyi "Genel Uyum Sendromu"olarak adlandırmıştır.
    e)hepsi ***


    12)” BEDENİN STRES ETMENİ İLE KARŞILAŞMASI İLE HİPOTALAMO- HİPOFİZER SİSTEM VE OTONOM SEMPATİK SİSTEM UYARILIR.”GAS HANGİ EVRESİDİR?
    a)Alarm reaksiyonu ***
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    13)GAS IN ALARM EVRESİ İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)Kan basıncı ve kan Şekeri yükselir
    b)Doku kanlanması artar.
    c) Koagülasyon hızı artar.
    d) bilişsel aktivite artar.
    e)hepsi ***


    14)” ETMENİN GÜCÜNE, BEDENİN ADAPTASYON YETENEĞİNE VE ENERJİSİNE BAĞLIDIR. OTONOM SİNİR SİSTEMİ ALARM VERDİKTEN SONRA, ORGANİZMA KAÇMA YADA SAVAŞMA TEPKİSİ VERİR.””HANGİ EVREDİR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi ***
    c)Tükenme evresi
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    15)”” BAŞLANGIÇTA BAŞ AĞRISI, UYKU SORUNLARI, BULANTI, HALSİZLİK, HAZIMSIZLIK GİBİ SORUNLAR GÖRÜLEBİLİR. UZUN DÖNEMDE KALP HASTALIKLARI, ÜLSER, GENEL SAĞLIĞIN BOZULMASI GİBİ SORUNLAR ORTAYA ÇIKAR””HANGİ EVREDİR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    16) -NÖROENDOKRİN MEKANİZMALARDAN, SEMPATİK SİNİR SİSTEMİNİN YANITI İÇİN DOĞRU OLAN HANGİSİDİR?
    a)Sempatik sinir hücrelerinin terminal uçlarından “norepinefrin” salgılanır.
    b) Kalp hızı artar ve periferik damarlarda vazokonstrüksiyon oluşur, Kan basıncı yükselir.
    c)Kan karın organlarından çekilir ve beyin, kalp, iskelet organlarının perfüzyonu sağlanır.
    d) Kan glikozu artar, pupiller dilate olur, mental aktivite artar, Cilt soğuk, solu ve nemli olur.
    e) hepsi***

    17)STRESE PSİKOLOJİK YANIT İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi***
    e)hiçbiri


    18)HİPOTALAMUS VE HİPOFİZ YANITI İÇİN DOĞRU OLAN HANGİSİDİ
    a) Hipotalamus CRF salgılar, en uzun fazdır.
    b)CRF hipofiz ön lobu uyarark ACTH salgılattırır.
    c) ACTH böbrek üstü bezinin korteksini uyarır ve buradan glukokortikoidler ve özellikle kortizol salgılanır.
    d)Hipofiz arka lobundan ADH ve böbrek üstü bezden aldestreron salgılanır
    e)hepsi***


    19) “”ANKSİYETE, DEPRESYON, İRRİTABİLİTE, KONSANTRASYON GÜÇLÜĞÜ, SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ AKTİVASYONU İLE PALPİTASYON VE TREMOR ORTAYA ÇIKAR. GENELLİKLE BİRKAÇ GÜNDE DÜZELİR.””BU BELİRTİLER HANGİ PSİKOLOJİK YANITTA GÖRÜLÜR?
    a) Strese akut reaksiyonlar***
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    20)”” CİDDİ HASTALIK DURUMLARI VE UZAMIŞ STRES VERİCİ OLAYLARIN SONUNDA GERÇEKLEŞİR. DEPRESYON, İRRİTABİLİTE, AZ UYKU VE OTONOM BELİRTİLER MEVCUTTUR. HASTA HASTALIĞIN CİDDİYETİNİ BİLDİĞİ HALDE DURUMU REDDEDEBİLİR”” HANGİ PSİKOLOJİK YANITTA GÖRÜLÜR?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları ***
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    21)”” YOĞUN, UZAMIŞ VE BAZEN GECİKMİŞ BİR CEVAP OLARAK KARŞIMIZA ÇIKAR. BÜYÜK BİR TRAFİK KAZASINDAN VEYA DİĞER CİDDİ FİZİKSEL TRAVMALARDAN SONRA GÖRÜLÜR””?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    22)”” KALP ÇARPINTISI, GÖĞÜSTE SIKIŞMA HİSSİ, KAN BASINCINDA YÜKSELME, BAŞ AĞRISI, SOĞUK YADA SICAK BASMASI, MİDE, BAĞIRSAK BOZUKLUĞU, SİNDİRİM ZORLUĞU, MİDE KRAMPLARI, İŞTAHSIZLIK, BULANTI-KUSMA, GASTROİNTESTİNAL KANAMALAR””STRESİN HANGİ BELİRTİLERİNDENDİR?
    a)fiziksel***
    b)duygusal
    c)zihinsel
    d)psikolojik
    e)hepsi


    23)”” Huzursuzluk, sıkıntı, gerginlik, anksiyete, durgunlaşma, çökkünlük hali, sinirlilik, saldırganlık veya kayıtsızlık”” stresin hangi belirtilerindendir?
    a)fiziksel
    b)duygusal***
    c)zihinsel
    d)psikolojik
    e)hepsi


    24)”” UNUTKANLIK, KONSANTRASYONDA AZALMA, KARARSIZLIK, ZİHİN KARIŞIKLIĞI, ORGANİZE OLAMAMAK, İLGİ AZALMASI, KARAR VERMEDE GÜÇLÜK, CEVAP ZAMANINDA GECİKME, HESAP HATALARININ ARTMASI,”” STRESİN HANGİ BELİRTİLERİNDENDİR?
    a)fiziksel
    b)duygusal
    c)zihinsel***
    d)psikolojik
    e)hepsi


    25)”” İNSANIN KENDİSİNDEN, BAŞKALARINDAN VEYA ÇEVRESİNDEN KAYNAKLANAN TALEPLER KARŞISINDA VERDİĞİ REAKSİYONA””DENİR?
    a)adaptasyon***
    b)allostaz
    c)stres
    d)homestazis
    e)hiçbiri


    26)”” VÜCUDUN STRESSÖRLER KARŞISINDA STABİLİTESİNİ KORUMA YETENEĞİNE””?
    a)adaptasyon
    b)allostaz***
    c)stres
    d)homestazis
    e)hiçbiri


    27)ADAPTASYON(UYUM SÜRECİ) NU ETKİLEYEN FAKTÖRLER HANGİLERİDİR?
    a)yaş, fiziksel kondüsyon , Zeka,genetik yapı
    b) Stresörlerin birey tarafından nasıl algılandığı
    c) Akıl ve emosyonel denge , gelişim düzeyi, Bireyin acil gereksinimleri
    d)Bireyin önceki baş etme deneyimleri , Bireyin acil gereksinimleri
    e)hepsi ***


    28) “”TEHDİT EDİCİ OLAYI ORTADAN KALDIRMA VEYA ONUN ETKİSİNİ AZALTMA BİÇİMİNDE PROBLEM ÇÖZME VE İŞLEM YOLLARI ÜZERİNDE ODAKLAŞMA GİBİ STRESLİ DURUMUN UNSURLARINI DOĞRUDAN DEĞİŞTİRMEYE YÖNELİK ETKİNLİKLERİ İÇERİR””LAZARUSA GÖRE HANGİ TANIMA AİTTİR?
    a) Problem Odaklı başa çıkma ***
    b)Duygusal Odaklı başa çıkma
    c)hiçbiri
    d)psikolojik yanıt
    e)hepsi


    29)”” SIKINTIYA NEDEN OLAN DURUMU DEĞİŞTİRMEYEN FAKAT KİŞİNİN KENDİSİNİ İYİ HİSSETMESİNİ SAĞLAYAN DÜŞÜNCE VE HAREKETLER OLARAK TANIMLANIR. “”LAZARUSA GÖRE HANGİ TANIMA AİTTİR?
    a) Problem Odaklı başa çıkma
    b)Duygusal Odaklı başa çıkma***
    c)hiçbiri
    d)psikolojik yanıt
    e)hepsi


    30) STRES İLE BAŞA ÇIKMA KONUSUNDA HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?
    a)Sağlık eğitimi
    b) Stres ile baş etme ve stres yönetimi yöntemlerini öğretmek
    c) Bireyin direnme gücünü arttırmak
    d) başka stres kaynaklarını sınırlamaya yönelik aktiviteleri planlamak ve uygulamaktır.
    e)hepsi***


    31)STRESİ AZALTMADAKİ HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?
    a)Olumsuz çevresel uyaranları azaltma,
    b)Sosyal destek gereksinimlerini belirleme,
    c) Geçerli destek sistemlerini benimsemesi için hastaya yardımcı olma,
    d)Aileyi katılım için olabildiğince cesaretlendirme
    e)hepsi***


    32)STRESLE BAŞ ETMEDEKİ HEMŞİRELİK TANILARINDAN
    a) Uyumda yetersizlik , Sosyal izolasyon
    b) Ebeveynlikte yetersizlik , Aile baş etmesine hazır oluş
    c) Spiritüel distres ,güçsüzlük
    d)Kara vermede çatışma , Durumsal düşük benlik saygısı
    e)hepsi***

     

    Bakım 2.ders….2.konu
    1) ORGANİZMANIN BEDENSEL VE RUHSAL SINIRLARININ TEHDİT EDİLMESİ VE ZORLANMASI İLE ORTAYA ÇIKAN VE BİREYİN FİZYOLOJİK VE PSİKOLOJİK DENGESİNİ TEHDİT EDEN BİR DURUMDUR.””HANGİ TANIMDIR?
    a)denge
    b)stres ***
    c)organizma
    d)adaptasyon
    e)hiçbiri


    2)STRESİ” ORGANİZMANIN DENGESİNİ BOZAN UYARANLAR” OLARAK KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard ***
    b)hans selye
    c)rogers
    d)cüceloğlu
    e)gordon


    3)STRESİ”” ORGANİZMANIN HER TÜRLÜ UYARANA VERDİĞİ CEVAP “”OLARAK KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard
    b)hans selye***
    c)rogers
    d)cüceloğlu
    e)gordon


    4)STRES “”BİREYİN FİZİK VE SOSYAL ÇEVREDEKİ UYUMSUZ KOŞULLAR NEDENİYLE, BEDENSEL VE PSİKOLOJİK SINIRLARININ ÖTESİNDE HARCADIĞI GAYRETTİR" KİM TANIMLAR?
    a)claude bernard
    b)hans selye
    c)rogers
    d)cüceloğlu ***
    e)gordon


    5) HOŞA GİDEN AKTİVİTELERİN GETİRDİĞİ YAŞAMSAL ZORLUKLARDAN KAYNAKLANABİLİR. BUNA ÜNİVERSİTEYİ KAZANMAK, DUYGUSAL BİR İLİŞKİYE BAŞLAMAK, YAŞANILAN ÇEVREYİ DEĞİŞTİRMEK ÖRNEK VERİLEBİLİR.””BU TANIM HANGİSİDİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres ***
    c)yıkıcı stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    6) UYUM SAĞLANMASI GEREKEN HOŞ OLMAYAN DURUMLAR OLDUĞUNDA YAŞANILAN STRESTİR. BUNA ÖRNEK OLARAK HASTALIK, ÖLÜM VE ÇOK FAZLA İŞ YÜKÜ VERİLEBİLİR.””TANIM HANGİSİNE AİTTİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres ***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    7)” ORGANİZMAYA İÇERDEN YADA DIŞARIDAN GELEN, ONU TEHDİT EDEN VE ORGANİZMADA BİR SERİ REAKSİYON BAŞLATAN UYARANLARA DENİR.””?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres
    d)hepsi
    e)stresör***


    8)HANGİLERİ STRESÖRLERİN TİPLERİNDENDİR?
    a) Genetik faktörler
    b) Fiziksel, biyolojik ve kimyasal faktörler
    c)kültürel ve psikolojik faktörler
    d) Ekolojik faktörler
    e)hepsi***


    9)”” VÜCUDUN HOMEOSTATİK DENGESİNİ SÜRDÜRMEK İÇİN KORUYUCU VE UYUM SAĞLAYICI MEKANİZMADIR.( SELYE STRESE YANITI LAS VE GAS İLE İFADE ETMİŞTİR.)””TANIM HANGİSİNE AİTTİR?
    a)stres
    b)yapıcı stres
    c)yıkıcı stres
    d)strese fizyolojik yanıt***
    e)stresör


    10) LAS (LOKAL ADAPTASYON SENDROMU),İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)yaralı bölgede inflamatuar yanıt ve doku onarım sürecinden oluşur.
    b)Lokal adaptasyon sendromu kontakt dermatit gibi küçük lokal yaralanmalarda meydana gelir.
    c)Eğer lokal yaralanma ciddi ise genel adaptasyon sendromunu uyarır.
    d)hepsi ***
    e)hiçbiri


    11) GAS (GENEL ADAPTASYON SENDROMU),İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi
    d) bedenin stresli durumlarda verdiği üç aşamalı tepkiyi "Genel Uyum Sendromu"olarak adlandırmıştır.
    e)hepsi ***


    12)” BEDENİN STRES ETMENİ İLE KARŞILAŞMASI İLE HİPOTALAMO- HİPOFİZER SİSTEM VE OTONOM SEMPATİK SİSTEM UYARILIR.”GAS HANGİ EVRESİDİR?
    a)Alarm reaksiyonu ***
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    13)GAS IN ALARM EVRESİ İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a)Kan basıncı ve kan Şekeri yükselir
    b)Doku kanlanması artar.
    c) Koagülasyon hızı artar.
    d) bilişsel aktivite artar.
    e)hepsi ***


    14)” ETMENİN GÜCÜNE, BEDENİN ADAPTASYON YETENEĞİNE VE ENERJİSİNE BAĞLIDIR. OTONOM SİNİR SİSTEMİ ALARM VERDİKTEN SONRA, ORGANİZMA KAÇMA YADA SAVAŞMA TEPKİSİ VERİR.””HANGİ EVREDİR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi ***
    c)Tükenme evresi
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    15)”” BAŞLANGIÇTA BAŞ AĞRISI, UYKU SORUNLARI, BULANTI, HALSİZLİK, HAZIMSIZLIK GİBİ SORUNLAR GÖRÜLEBİLİR. UZUN DÖNEMDE KALP HASTALIKLARI, ÜLSER, GENEL SAĞLIĞIN BOZULMASI GİBİ SORUNLAR ORTAYA ÇIKAR””HANGİ EVREDİR?
    a)Alarm reaksiyonu
    b)Direnç evresi
    c)Tükenme evresi***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    16) -NÖROENDOKRİN MEKANİZMALARDAN, SEMPATİK SİNİR SİSTEMİNİN YANITI İÇİN DOĞRU OLAN HANGİSİDİR?
    a)Sempatik sinir hücrelerinin terminal uçlarından “norepinefrin” salgılanır.
    b) Kalp hızı artar ve periferik damarlarda vazokonstrüksiyon oluşur, Kan basıncı yükselir.
    c)Kan karın organlarından çekilir ve beyin, kalp, iskelet organlarının perfüzyonu sağlanır.
    d) Kan glikozu artar, pupiller dilate olur, mental aktivite artar, Cilt soğuk, solu ve nemli olur.
    e) hepsi***

    17)STRESE PSİKOLOJİK YANIT İÇİN HANGİLERİ DOĞRUDUR?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi***
    e)hiçbiri


    18)HİPOTALAMUS VE HİPOFİZ YANITI İÇİN DOĞRU OLAN HANGİSİDİ
    a) Hipotalamus CRF salgılar, en uzun fazdır.
    b)CRF hipofiz ön lobu uyarark ACTH salgılattırır.
    c) ACTH böbrek üstü bezinin korteksini uyarır ve buradan glukokortikoidler ve özellikle kortizol salgılanır.
    d)Hipofiz arka lobundan ADH ve böbrek üstü bezden aldestreron salgılanır
    e)hepsi***


    19) “”ANKSİYETE, DEPRESYON, İRRİTABİLİTE, KONSANTRASYON GÜÇLÜĞÜ, SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ AKTİVASYONU İLE PALPİTASYON VE TREMOR ORTAYA ÇIKAR. GENELLİKLE BİRKAÇ GÜNDE DÜZELİR.””BU BELİRTİLER HANGİ PSİKOLOJİK YANITTA GÖRÜLÜR?
    a) Strese akut reaksiyonlar***
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    20)”” CİDDİ HASTALIK DURUMLARI VE UZAMIŞ STRES VERİCİ OLAYLARIN SONUNDA GERÇEKLEŞİR. DEPRESYON, İRRİTABİLİTE, AZ UYKU VE OTONOM BELİRTİLER MEVCUTTUR. HASTA HASTALIĞIN CİDDİYETİNİ BİLDİĞİ HALDE DURUMU REDDEDEBİLİR”” HANGİ PSİKOLOJİK YANITTA GÖRÜLÜR?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları ***
    c) Post-travmatik stres
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    21)”” YOĞUN, UZAMIŞ VE BAZEN GECİKMİŞ BİR CEVAP OLARAK KARŞIMIZA ÇIKAR. BÜYÜK BİR TRAFİK KAZASINDAN VEYA DİĞER CİDDİ FİZİKSEL TRAVMALARDAN SONRA GÖRÜLÜR””?
    a) Strese akut reaksiyonlar
    b) İntibak bozuklukları
    c) Post-travmatik stres***
    d)hepsi
    e)hiçbiri


    22)”” KALP ÇARPINTISI, GÖĞÜSTE SIKIŞMA HİSSİ, KAN BASINCINDA YÜKSELME, BAŞ AĞRISI, SOĞUK YADA SICAK BASMASI, MİDE, BAĞIRSAK BOZUKLUĞU, SİNDİRİM ZORLUĞU, MİDE KRAMPLARI, İŞTAHSIZLIK, BULANTI-KUSMA, GASTROİNTESTİNALKANAMALAR””STRESİN HANGİ BELİRTİLERİNDENDİR?
    a)fiziksel***
    b)duygusal
    c)zihinsel
    d)psikolojik
    e)hepsi


    23)”” HUZURSUZLUK, SIKINTI, GERGİNLİK, ANKSİYETE, DURGUNLAŞMA, ÇÖKKÜNLÜK HALİ, SİNİRLİLİK, SALDIRGANLIK VEYA KAYITSIZLIK”” STRESİN HANGİ BELİRTİLERİNDENDİR?
    a)fiziksel
    b)duygusal***
    c)zihinsel
    d)psikolojik
    e)hepsi


    24)”” UNUTKANLIK, KONSANTRASYONDA AZALMA, KARARSIZLIK, ZİHİN KARIŞIKLIĞI, ORGANİZE OLAMAMAK, İLGİ AZALMASI, KARAR VERMEDE GÜÇLÜK, CEVAP ZAMANINDA GECİKME, HESAP HATALARININ ARTMASI,”” STRESİN HANGİ BELİRTİLERİNDENDİR?
    a)fiziksel
    b)duygusal
    c)zihinsel***
    d)psikolojik
    e)hepsi


    25)”” İNSANIN KENDİSİNDEN, BAŞKALARINDAN VEYA ÇEVRESİNDEN KAYNAKLANAN TALEPLER KARŞISINDA VERDİĞİ REAKSİYONA””DENİR?
    a)adaptasyon***
    b)allostaz
    c)stres
    d)homestazis
    e)hiçbiri


    26)”” VÜCUDUN STRESSÖRLER KARŞISINDA STABİLİTESİNİ KORUMA YETENEĞİNE””?
    a)adaptasyon
    b)allostaz***
    c)stres
    d)homestazis
    e)hiçbiri


    27)ADAPTASYON(UYUM SÜRECİ) NU ETKİLEYEN FAKTÖRLER HANGİLERİDİR?
    a)yaş, fiziksel kondüsyon , Zeka,genetik yapı
    b) Stresörlerin birey tarafından nasıl algılandığı
    c) Akıl ve emosyonel denge , gelişim düzeyi, Bireyin acil gereksinimleri
    d)Bireyin önceki baş etme deneyimleri , Bireyin acil gereksinimleri
    e)hepsi ***


    28) “”TEHDİT EDİCİ OLAYI ORTADAN KALDIRMA VEYA ONUN ETKİSİNİ AZALTMA BİÇİMİNDE PROBLEM ÇÖZME VE İŞLEM YOLLARI ÜZERİNDE ODAKLAŞMA GİBİ STRESLİ DURUMUN UNSURLARINI DOĞRUDAN DEĞİŞTİRMEYE YÖNELİK ETKİNLİKLERİ İÇERİR””LAZARUSA GÖRE HANGİ TANIMA AİTTİR?
    a) Problem Odaklı başa çıkma ***
    b)Duygusal Odaklı başa çıkma
    c)hiçbiri
    d)psikolojik yanıt
    e)hepsi


    29)”” SIKINTIYA NEDEN OLAN DURUMU DEĞİŞTİRMEYEN FAKAT KİŞİNİN KENDİSİNİ İYİ HİSSETMESİNİ SAĞLAYAN DÜŞÜNCE VE HAREKETLER OLARAK TANIMLANIR. “”LAZARUSA GÖRE HANGİ TANIMA AİTTİR?
    a) Problem Odaklı başa çıkma
    b)Duygusal Odaklı başa çıkma***
    c)hiçbiri
    d)psikolojik yanıt
    e)hepsi


    30) STRES İLE BAŞA ÇIKMA KONUSUNDA HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?
    a)Sağlık eğitimi
    b) Stres ile baş etme ve stres yönetimi yöntemlerini öğretmek
    c) Bireyin direnme gücünü arttırmak
    d) başka stres kaynaklarını sınırlamaya yönelik aktiviteleri planlamak ve uygulamaktır.
    e)hepsi***


    31)STRESİ AZALTMADAKİ HEMŞİRELİK GİRİŞİMLERİNDENDİR?
    a)Olumsuz çevresel uyaranları azaltma,
    b)Sosyal destek gereksinimlerini belirleme,
    c) Geçerli destek sistemlerini benimsemesi için hastaya yardımcı olma,
    d)Aileyi katılım için olabildiğince cesaretlendirme
    e)hepsi***


    32)STRESLE BAŞ ETMEDEKİ HEMŞİRELİK TANILARINDAN
    a) Uyumda yetersizlik , Sosyal izolasyon
    b) Ebeveynlikte yetersizlik , Aile baş etmesine hazır oluş
    c) Spiritüel distres ,güçsüzlük
    d)Kara vermede çatışma , Durumsal düşük benlik saygısı
    e)hepsi***

     

     


    Sağlam karakterli bir insan, şartlar her ne olursa olsun;ne tür zorluklarla yada ne tür nimetlerle karşılaşırsa karşılaşsın, kişiliğindeki özelliklerden hiçbir şekilde taviz vermez.
  •  24-09-2014, 11:29 261011 Cevap 204668

    Cevap : HEMŞİRELİKTE BAKIM 2. HAFTA** HOMEOSTAZİS **STRES VE ADAPTASYON

    Bana bu bilgilerin olduğu kitabın adını, yazarıni, basim tarihini vs. yazar misin.. ? 

RSS haberlerini XML olarak görüntüle